جعفرى مذكور شد . طبيعت آن : در سيّم گرم و خشك و بعضى گل آن را سرد و خشك گفته‌اند . افعال و خواص آن : جالى و حاد و مجفف و مفتح سدد و آشاميدن طبيخ گل آن جهت ادرار فضول و تفتيت سنگ گرده و سنگ مثانه نيز گفته‌اند و براى احتباس بول نيز و ذرور گل آن حابس خون جراحات . مقدار شربت آن : يك مثقال و زياده از دو مثقال كشنده به تجفيف قوى و حكيم مير عبد الحميد مقدار شربت آن را دو توله نوشته و روغن گل آن كه با دنبه گوسفند ترتيب دهند جهت اوجاع مفاصل بلغمى و سوداوى و با روغن زيتون جهت اوجاع مفاصل بلغمى مجرب است . هوقسطيداس كه آن را هوفسطيداس به ضم ها و سكون واو و فتح فا و سكون سين و كسر طاى مهمله و سكون ياى مثناة تحتانيه و فتح دال و الف و سين مهملتين نامند . ماهيت آن : عصاره نباتى است كه لحية التيس نامند و مذكور شد و گفته‌اند طرثوثى است كه در زير درخت لحية التيس به هم مىرسد و غير لحية التيس است . هيشر به فتح ها و سكون ياى مثناة تحتانيه و فتح شين معجمه و راى مهمله . ماهيت آن : كنگر برى است و بلندى آن تا به قدر يك گز و زياده و ميان آن تهى و شكوفه آن پهن و بنفش و بعد از خشك شدن سفيد مىگردد و در ميان شكوفه آن چيزى مانند پنبه و اگر آن پنبه در گوش رود كر گرداند . افعال و خواص آن : آشاميدن مطبوخ آن جهت سرفه نافع . هيل‌بوا و هال‌بوا به كسر ها و سكون يا و كسر لام و فتح باى موحده و واو و الف . ماهيت آن : خيربوا است و در حرف الخا مذكور شد . طبيعت آن : گرم در اول و خشك در دويّم و بعضى در سيّم گفته‌اند . افعال و خواص آن : بسيار لطيف‌تر از قاقله . * اعضاء الغذاء * مقوى معده و كبد سرد و هاضم طعام است . هوفلسوس به ضم ها و سكون واو و فتح فا و سكون لام و ضم سين و سكون واو و سين . ماهيت آن : چنين گفته‌اند خس الحمار است كه ابو خلسا باشد و مذكور شد در حرف الالف مع الباء . طبيعت آن : سرد و تر با قوّت تجفيف و تسخين قليل و قبض . افعال و خواص آن : با قوّت قابضه و ساير افعال آن در ابو خلسا ذكر يافت .